Gołuchów - Muzeum Narodowe - Zamek

Jeden z najpiękniejszych polskich zamków - w mojej ocenie - znajduje się w Gołuchowie. Jego historia liczy sobie ponad 400 lat. Około 1560 roku wojewoda kujawsko-brzeski Rafał IV Leszczyński wzniósł w tym miejscu dwór obronny. W latach 1600-1628 został on przebudowany na zamek w stylu renesansowo-manierystycznym. W 1695 roku Gołuchów opuszcza ród Leszczyńskich. Zamek przechodzi przez ręce kolejnych właścicieli stopniowo popadając w ruinę. W 1853 roku to co pozostało z zabudowań zakupił Tytus Działyński jako prezent ślubny dla swojego syna Jana i jego małżonki Izabeli Czartoryskiej. W 1875 roku Izabela przystąpiła do gruntownej przebudowy zamku, aby w 1885 roku w odbudowanych wnętrzach otworzyć muzeum obrazów, rzeźb, tkanin, waz antycznych oraz rzemiosła artystycznego. Zamek pozostawał własnością Czartoryskich do wybuchu II wojny światowej. Po jej zakończeniu Zamek trafił pod opiekę Muzeum Narodowego w Poznaniu. Niestety zbiory znajdujące się tu za czasów Czartoryskich nie wróciły po wojnie do Gołuchowa. Odgórną decyzją, po ich odzyskaniu, zostały podzielone pomiędzy Muzeum Narodowe w Warszawie i Poznaniu.
Zamek ma pięć wież: trzy ośmioboczne, jedną sześcioboczną i jedną czworoboczną, a jego ozdobą jest dziedziniec z krużgankami. Dzięki swojemu wyglądowi Zamek przyciąga filmowców. W jego wnętrzach nakręcono ponad 50 filmów, m.in. Królową Bonę, Hrabinę Cosel i Rycerzy i rabusiów.
Wnętrze Zamku udostępnione jest do zwiedzania. Turyści wpuszczani są do wnętrza o określonych godzinach. Jak wyglądały jego wnętrza za czasów największej świetności można się przekonać na starych fotografiach. Zwiedzanie odbywa się pod czujnym okiem pracownika muzeum. Niestety pracownik tylko pilnuje zwiedzających, a nie oprowadza i nie tłumaczy co można wewnątrz zobaczyć. Jest to niestety duży minus.
Po zwiedzaniu Zamku warto zobaczyć przyległe tereny, gdzie mieści się Ośrodek Kultury Leśnej, o którym miałem już okazję wspominać na blogu.

https://mnp.art.pl/oddzialy/muzeum-zamek-w-goluchowie/

Gołuchów - Ośrodek Kultury Leśnej

 Pomysł utworzenia muzeum zajmującego się tematyką leśnictwa pojawił się pod koniec XIX wieku. Niedługo przed wybuchem II wojny światowej powołano co prawda w Warszawie Muzeum Leśnictwa, ale rozpoczęcie okupacji przerwało tworzenie tej placówki. Po wojnie przez dłuższy czas nie podjęto tego tematu, aż do 1968 roku, kiedy postanowiono utworzyć takie muzeum w Krakowie. Pomysł nie spodobał się jednak miastu. Ostatecznie placówka znalazła swoje miejsce na terenie dawnej posiadłości Jana hr. Działyńskiego i jego małżonki Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej w Gołuchowie. W 1976 roku powołano Ośrodek Kultury Leśnej zajmujący obecnie 200 hektarów przepięknego arboretum oraz zabudowania podworskie: Powozownię, Owczarnię, Oficynę i Dybul. Ponadto w przylegającym do parku lesie zobaczyć można pokazową zagrodę zwierząt.

Pierwszy z wymienionych obiektów to Powozownia. Budynek ten zbudowano w 1854 roku. Przeznaczony był na stajnię oraz miejsce przechowywania pojazdów służących mieszkańcom pałacu. Obecnie zwiedzający mogą zobaczyć tu ekspozycję nazwaną "Spotkanie z lasem". Przybliża ona wiedzę dotyczącą ogólnie lasu: rodzaje zadrzewień, jak las wpływa na glebę, na czym stawiamy stopy spacerując po lesie, jakie gatunki drzew nas otaczają. Szczególną częścią tej ekspozycji jest wystawa roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem.

Drugi obiekt to Owczarnia wybudowana w 1849 roku. Pierwotnie budynek ten przeznaczony był na cele gospodarcze. Aktualnie przeszklony korytarz łączy go z Powozownią. W budynku tym zobaczyć można wystawę "Technika leśna". Prezentowane są tu narzędzia jakimi posługiwano się dawniej oraz jakimi posługuje się obecnie podczas gospodarowania w lesie: pozyskując drewno, produkując węgiel drzewny, zbierając żywicę czy też pozyskując zioła i owoce runa leśnego. Z przykrością dodam, że w tej części znajdują się również eksponaty związane z pozyskiwaniem dziczyzny.

Kolejną częścią Ośrodka jest Dybul. Jest to fragment parku w którym w XVII wieku zamieszkiwał młynarz Dybuł. Od jego nazwiska przestrzeń ta wraz z zabudowaniami tam się znajdującymi przyjęła swoją nazwę. W budynku dawnej stajni i obory zobaczyć obecnie można wystawę "Ochrona lasu", a nieco wcześniej zwiedzić drewniany budynek z wystawą poświęconą pasiecznictwu oraz przyjrzeć się odtworzonej dawnej kancelarii leśnika.

Ostatnim budynkiem zajmowanym przez Ośrodek jest Oficyna. Pierwotnie była tu gorzelnia, przebudowana z czasem na budynek mieszkalny. Obecnie prezentowane są tu wystawy "Kulturotwórcza rola lasu" oraz " Dziej leśnictwa w Polsce". Niestety nie mogę na ich temat nic powiedzieć, bo zmęczony spacerem po przeogromnym parku do Oficyny nie dotarłem.
A wspomniane zmęczenie to tak naprawdę efekt spaceru poprzez rozległe tereny parkowe do Pokazowej Zagrody Zwierząt. Głównym mieszkańcem zagrody są oczywiście żubry. Zagroda powstała w 1977 roku i do 2014 roku na jej terenie urodziły się 92 sztuki tych zwierząt. Obok żubrów zobaczyć tu można także hodowlę konika polskiego, daniele i dziki.

Wybierając się do Gołuchowa na zwiedzanie zarezerwować należy większą część dnia zabierając wygodne obuwie. Tym bardziej, że na tym rozległym terenie znajduje się przepiękny pałac, o którym napiszę w oddzielnym poście.

http://www.okl.lasy.gov.pl