Toruń - Muzeum Okręgowe - Dom Mikołaja Kopernika

Mikołaj Kopernik to jeden z niewielu Polaków znany chyba na całym świecie. Rok 2023 przez Senat Rzeczpospolitej Polskiej ustanowiony został Rokiem Mikołaja Kopernika. Na ten rok przypada bowiem 550 rocznica narodzin i 480 rocznica śmierci uczonego. Warto więc odwiedzić choć jedno miejsce związane z uczonym: Toruń, Frombork czy Olsztyn. Ja proponuję miejsce jego urodzenia.
Mikołaj Kopernik przyszedł na świat 19 lutego 1473 roku w Toruniu i tutaj spędził pierwsze 7 lat swojego życia. Kamienica w której prawdopodobnie się urodził, została wybudowana w 1370 roku i oprócz funkcji mieszkalnej pełniła również funkcję spichlerza. W 1480 roku została przez rodzinę Kopernika sprzedana. W XIX wieku pełniła funkcję domu czynszowego. Wiązało się to z całkowitym przebudowaniem jej wnętrza co oznacza, że obecny układ pomieszczeń jest jedynie próbą odtworzenia tego co było za czasów Mikołaja. W 1973 roku na pięćsetną rocznicę urodzin w budynku otwarto oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu - Muzeum Mikołaja Kopernika. W latach 2017-18 podjęto się gruntownej modernizacji ekspozycji. Wprowadzono wiele interaktywnych i multimedialnych elementów łącząc je z wnętrzami starego hanzeatyckiego domu. Niestety nie ma co liczyć na oryginalne pamiątki związane z Kopernikiem. Możemy za to szczegółowo zapoznać się z genealogią rodu uczonego, prześledzić zmiany jakie zachodziły w zakresie obserwacji ciał niebieskich, czy zobaczyć jak żyli i mieszkali toruńscy mieszczanie w okresie kopernikowskim. Podążając przez poszczególne pięta kamienicy docieramy ostatecznie na poddasze, gdzie udostępniono możliwość zobaczenia oryginalnej średniowiecznej więźby dachowej, która dzięki projekcji 3D nagle otwiera się nad naszymi głowami, a my możemy spojrzeć na gwiaździste niebo. Ale jako, że Kopernik był nie tylko astronomem, ale również duchownym, medykiem i ekonomistą, również te aspekty jego życia przybliżone są na ekspozycji. Uzupełnieniem zwiedzania jest możliwość obejrzenia projekcji filmów 3D lub 4D o tematyce związanej z Toruniem, Kopernikiem i astronomią.
Dla zwiedzających: jeżeli chcecie dokładnie i szczegółowo zapoznać się z wystawą, skorzystać z licznych multimediów, a dodatkowo obejrzeć jeden z proponowanych filmów to podpowiadam, aby na zwiedzanie zarezerwować sobie około 3 godzin.

 

https://muzeum.torun.pl/dom-mikolaja-kopernika/

Toruń - Muzeum Toruńskiego Piernika

Muzeum Toruńskiego Piernika powstało w 2015 roku w pofabrycznym budynku piernikarskiej firmy Gustava Wessego. Firma ta została założona w 1763 roku przez dziadka Gustava - Jana Wesse, a do dziś jej tradycje, wyroby i nazwę zobaczyć można na półkach wielu sklepów w Polsce i Europie, gdyż jest to Fabryka Cukiernicza "Kopernik". Muzeum jest więc dziełem wspólnym Fabryki, władz miasta i Muzeum Okręgowego w Toruniu. Na powierzchni 1200 m2, na trzech poziomach zapoznajemy się z tradycją i nowoczesnością produkcji pierników, a wszystko w otoczeniu pięknych oryginalnych zabytków i licznych multimediów przystępnie i z humorem przybliżających nam temat. Zwiedzanie zaczynamy od odwiedzenia kramarki na średniowiecznym straganie, która po przywitaniu odsyła nas do warsztatu w którym przygotowywane są formy do pieczenia. Tutaj czekają na nas cacuszka tworzące kolekcję, na którą składają się egzemplarze o przeróżnych wielkościach i kształtach wykorzystywane od XVII do XIX wieku. Tuż obok zobaczyć możemy zrekonstruowane piece począwszy od średniowiecza, poprzez te z okresu przełomu XIX i XX wieku, aż po ostatni piec pracujący w Fabryce jeszcze w latach 60-tych XX wieku. Kolejny etap zwiedzania to zapoznanie się z surowcami potrzebnymi do wytworzenia pysznego piernika. Jakie to surowce, skąd pochodzą i jakie znaczenie mają w czasie produkcji tłumaczą animacje oraz nagrania, a wszystkiego można dotknąć i powąchać. Jeśli ktoś w tym miejscu Muzeum poczuje zmęczenie ilością "naukowych" faktów może uciec na chwilę do Sali Baśni i Legend. To kolorowe pomieszczenie przygotowane jest specjalnie z myślą o najmłodszych turystach, ale i ci starsi z przyjemnością i zaciekawieniem słuchają i oglądają animacje o kilku najważniejszych historiach dotyczących pierników w Toruniu. A po tym przerywniku czeka nas jeszcze kilka kolejnych niespodzianek: zabawa w wirtualne przymierzanie strojów; odwiedziny w XIX wiecznym mieszkaniu, aby zobaczyć jak w warunkach domowych wypiekano pierniki; sklepy w XIX i XX wieku wieku wypełnione pamiątkami po dawnych wytwórniach i ich produktach dostępnych w sprzedaży; a w końcu możliwość wejścia w rolę dostawcy i kierowcy "Żuka", którym pierniki dowożono do punktów zbytu. Dla najbardziej zainteresowanych Muzeum oferuje również udział w warsztatach podczas których przygotować można własny piernik z ciasta dostarczanego przez F.C. "Kopernik".
Odwiedziny w tym miejscu to z pewnością duża ilość bardzo pozytywnych wrażeń. A czas spędzony wewnątrz i unoszące się zapachy korzenne kończą się tym, że pierwsze kroki po wyjściu z Muzeum kierujemy do sklepiku, aby zakupić przepyszne toruńskie pierniki.

https://muzeum.torun.pl/muzeum-torunskiego-piernika/

https://www.kopernik.com.pl/muzuemtorunskiegopiernika

Toruń - Ruiny Zamku Krzyżackiego

Budowę Zamku w Toruniu Krzyżacy rozpoczęli w latach 50-tych XIII wieku, a ukończyli w pierwszej połowie XIV. Jest to najstarszy Zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej, dlatego zbudowany został na planie podkowy, a nie jak późniejsze zamki, na planie czworoboku. Była to baza wypadowa dla zakonników do podboju Prusów i tworzenia własnego państwa na zdobywanych ziemiach. Pierwszym znanym komturem tego miejsca był Ravin (1251 rok). Podczas walk w 1410 roku załoga Zamku przez trzy tygodnie broniła się przed polskimi oddziałami, lecz ostatecznie zmuszeni byli do poddania się. Na mocy pokoju toruńskiego Zamek powrócił w ręce Krzyżaków. Kres tej budowli przyniosły wydarzenia roku 1454. Wówczas zbuntowani mieszczanie toruńscy zajęli Zamek, a następnie na polecenie rady miejskiej zburzyli go jako gest uniezależnienia się Torunia od wszelakiej władzy zwierzchniej. Czyn ten stał się powodem rozpoczęcia wojny trzynastoletniej. Od tego momentu ruiny Zamku traktowane były przez mieszczan za wysypisko śmieci. Jedynie w ocalałym gdanisku urządzono prochownię, a fosa posłużyła jako strzelnica bractwa św. Jerzego. Dopiero w 1966 roku podjęto się prac archeologicznych w wyniku których teren uporządkowano i odsłonięto pozostałości murów do wysokości 1,5 metra. Obecnie ruiny te udostępnione są zwiedzającym. Podczas wycieczki po Zamku można zobaczyć gdanisko wraz z prowadzącym do niego gankiem, fosę, dolną część murów parteru i ośmiobocznej wieży, a także piwnice. Odbywają się tu również festiwale i imprezy masowe. Jako ciekawostkę dodam, że z Zamkiem związana  jest legenda jakoby mieszkał w nim Smok, który był widziany ostatni raz w 1746 roku.
Teren Zamku wraz z zespołem miejskim Torunia wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

https://www.tak.torun.pl/zamek/

Toruń - Żywe Muzeum Piernika

W 2006 roku z inicjatywy Państwa Elżbiety i Andrzeja Olszewskich powstało w Toruniu Żywe Muzeum Piernika. Bo jak się okazuje nic tak bardzo nie kojarzy się z Toruniem jak piernik. Nawet Kopernik przegrywa w tym rankingu.
Siedzibą Muzeum stał się zabytkowy spichlerz przy ul. Rabiańskiej. Muzeum pracuje codziennie, a turyści zapraszani są pomiędzy 10:00 a 18:00 co godzinę. Odwiedziny podzielone są na dwie części. Pierwsza to przeniesienie się w średniowiecze i wcielenie w czeladnika u mistrza piernikowej piekarni. Wizytę rozpoczyna uroczyste złożenie przysięgi czeladniczej. W czasie interaktywnej zabawy poznajemy składniki pierników i mamy możliwość wypieczenia swojej pamiątki z odwiedzin. Ale czy jest to tradycyjny średniowieczny produkt, trudno orzec, gdyż tamtych receptur nie znamy. Były tak pilnie strzeżone, że najstarszy odnaleziony przepis pochodzi dopiero z 1725 roku. Druga część zwiedzania przenosi nas do manufaktury z początku XX wieku. Mamy więc możliwość porównania jak zmieniły się metody wytwarzania tych przysmaków. Oglądamy maszyny wyrabiające ciasto na pierniki, zabytkowy piec służący do ich wypieku oraz formy nadające im kształt. Za dodatkową opłatą każdy chętny ma możliwość uczestniczenia w warsztacie malowania pierników prowadzonym przez profesjonalną malarkę.
Muzeum każdego roku przyciąga ogromną liczbę zwiedzających i z każdym rokiem jest ich więcej. Pokazy w których uczestniczą zwiedzający prowadzone są w sposób niekonwencjonalny, dlatego miejsce to wielokrotnie wyróżniano i nagradzano, m.in. w 2008 i 2017 roku przez Polską Organizację Turystyczną jako "Produkt Turystyczny Roku" czy w 2012 przez National Geographic Traveler, który zaliczył to miejsce od 7 Nowych Cudów Polski. Ja osobiście opuszczałem mury tego miejsca z mieszanym uczuciem.  Nie do końca odpowiada mi taki sposób poznawania historii, być może wynika to z mojego wieku. Ale jak zapewniają właściciele Muzeum, coraz bardziej średnia wieku zwiedzających rośnie. Proponuję zatem, abyście sami wyrobili sobie zdanie i jeśli macie ochotę, podzielili się nim ze mną po odwiedzinach.

https://muzeumpiernika.pl