Pyzdry - Muzeum Regionalne Ziemi Pyzdrskiej

Pyzdry to niewielka miejscowość w Wielkopolsce. Mało kto wie, że jest jednym z najstarszych miast tego regionu, a pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1232 roku. Spacer po najważniejszych miejscach Pyzdr zajmuje około dwóch godzin, ale zacząć go należy od Muzeum Regionalnego.
Muzeum powstało w 1957 roku. Początkowo jego siedzibą był zabytkowy dom podcieniowy przy Rynku, ale w 1985 roku przeniesiono je do obecnej siedziby w dawnym klasztorze franciszkańskim. I tutaj kolejna ciekawostka. Klasztor jest jednym z trzech zachowanych od średniowiecza obiektów franciszkańskich w Wielkopolsce. Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z 1277 roku, a istniejące do dziś zabudowania wzniesiono około 1339 roku z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Początkowo na cele muzealne przeznaczono refektarz, kuchnie klasztorną i piwnice. W 1997 roku powierzchnia wystawiennicza została powiększona o krużganki, dzięki czemu zwiedzając to miejsce możemy cieszyć oczy pięknymi późnośredniowiecznymi i barokowymi freskami. Kiedy już to zrobimy należy również zwrócić uwagę na pozostałe prezentowane eksponaty. A są one liczne, bo Muzeum udało się zgromadzić około 4 tys zabytków. Do najstarszych należą szczątki zwierząt prehistorycznych takich jak mamut, nosorożec włochaty czy bardzo cenna czaszka piżmowoła licząca 35 tys lat. Ponadto na ekspozycji zobaczyć możemy liczne pamiątki dotyczące historii miasta i okolicy. Wśród nich znajduje się makieta zamku, który istniał w Pyzdrach, słup graniczny z okresu rozbiorów i kamienne kule armatnie. I tutaj kolejna ciekawostka, gdyż jak wynika z dokumentów, to właśnie w Pyzdrach po raz pierwszy na terenie Polski wystrzelono z działa.
O wszystkich ciekawostkach związanych ze zbiorami można dowiedzieć się z opowieści przewodnika. Za niedużą dopłatą z przewodnikiem można wyjść na spacer po mieście, a ja taką możliwość nie tylko sygnalizuję, ale zdecydowanie polecam.

https://muzeum-pyzdry.locloud.pl/

Wąchock - Opactwo Cystersów

Wąchock to nieduże miasteczko w województwie świętokrzyskim, które najczęściej kojarzone jest z dowcipami o sołtysie. Jednakże nierozłącznie z tym miasteczkiem związane jest cysterskie Opactwo, które chciałbym przybliżyć i zaproponować do zwiedzania.
W 1179 roku biskup krakowski Gedeon funduje opactwo, które staje się domem dla zakonników z francuskiego Morimond. Klasztor niszczony był przez najazdy tatarskie, ale cystersi przywracali go do dawnej świetności. W 1454 roku dzięki staraniom zakonników Wąchock uzyskał prawa miejskie. Opactwo bogaciło się dzięki gospodarczo-przemysłowej działalności jaką była hodowla, młynarstwo, tkactwo, a także górnictwo i hutnictwo. Opactwo posiadało bowiem przywilej poszukiwania kruszców w księstwie krakowskim i sandomierskim. Podczas potopu szwedzkiego klasztor utracił wiele cennych zabytków, archiwum oraz zawartość skarbca. W 1819 roku władze carskie skasowały zakon, a cystersi zmuszeni byli opuścić opactwo. Na ich powrót do Wąchocka trzeba było czekać aż do 1951 roku, a w 1964 roku ponownie miejsce to podniesiono do rangi opactwa.
Klasztor w Wąchocku jest rzadkim w Polsce przykładem architektury romańskiej. Podstawowym materiałem do budowy kościoła był piaskowiec układany pasami w kolorze szarożółtym i brunatno-czerwonym. Po raz pierwszy w Polsce zastosowano tutaj system sklepień krzyżowo-żebrowych. Obok kościoła na uwagę zasługują pomieszczenia przeznaczone dla cystersów, czyli: kapitularz, refektarz oraz fraternia. Na zwiedzających czeka również Muzeum Pamięci Walk o Niepodległość Narodu. Zobaczyć tu można eksponaty z kolekcji ks. ppłk. Walentego Ślusarczyka obrazujące najważniejsze zrywy niepodległościowe w historii naszego państwa. Szczególną częścią kolekcji jest zbiór rękopisów wśród których zobaczyć można korespondencję Jana III Sobieskiego, Stanisława Augusta Poniatowskiego, Adama Mickiewicza, Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej i wielu innych.
Ponieważ zdarza się, że opactwo nie jest oblegane przez turystów lub wiernych, z przyjemnością w samotności można przejść się po terenie opactwa i cieszyć oczy zachowanymi zabudowaniami, starając wyobrazić sobie jak dawniej wyglądało życie w takich miejscach. 

http://wachock.cystersi.pl

Lubiąż - Zespół Obiektów Pocysterskich

Nie wiedziałem. Po prostu nie wiedziałem. A przecież ignorantem nie jestem. Lubię podróże, lubię historię. A jednak nie wiedziałem... Nie, że tak do końca nic nie wiedziałem. No, że piękne. No, że ciekawe. No, że stare. Ale jednak nie wiedziałem. Potwierdza się powiedzenie: "Cudze chwalicie, swego nie znacie".
A nie wiedziałem, że:
- odwiedzony przeze mnie zespół klasztorny jest drugim pod względem wielkości obiektem tego typu na świecie. Większy od niego jest tylko hiszpański Escorial.
- jest to największe opactwo cysterskie na świecie
- klasztor pod względem powierzchni jest dwa i pół razy większy niż Wawel
- kubatura budynków wynosi 330 tysięcy metrów sześciennych, a powierzchnia dachów to 2,5 hektara
- zachodnia fasada pałacu opata ma długość 223 metrów i jest jedną z najdłuższych barokowych fasad Europy
- do dziś pod posadzką bazyliki spoczywa 98 mumii opatów cysterskich i zakonników. Spoczywają obok nagrobków Piastów Śląskich
- i na koniec: że odwiedzane przeze mnie miejsce jest podnoszone z tak katastrofalnej ruiny w jakiej znalazło się po drugiej wojnie światowej.
Cystersi objęli ten teren w roku 1163 za sprawą księcia śląskiego Bolesława Wysokiego, który postanowił sprowadzić ich z Turyngii. Przez lata swego pobytu na tych ziemiach zakon stał się znaczącym posiadaczem ziemskim. Pod koniec XVII w. zakonnicy postanowili o wyburzeniu starego klasztoru i wybudowaniu nowego. W wyniku tej decyzji powstał pałac opacki liczący ponad 300 sal. Ich bogaty wystrój wnętrz podziwiać dziś możemy jedynie w Sali Książęcej oraz w refektarzu. Wszystkie inne pomieszczenia uległy totalnej dewastacji, a dzieła sztuki rozsiane są w różnych muzeach na terenie całej Polski.

 

 

 

 

 

 

 

http://www.fundacjalubiaz.org.pl

Rudy - Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy

Około 1253 roku do Rudy książę opolski Władysław sprowadza cystersów. Ci zakładają tutaj klasztor i gospodarzą nadanymi im siedmioma wsiami. Dzięki swej gospodarności pomnażają powierzony im majątek i z powodzeniem zarządzają tym terenem, aż do 1810 roku. Efektem ich obecności jest powstały na początku XIV wieku kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny uznawany za najstarsze sanktuarium maryjne Śląska. W kaplicy znajduje się słynący łaskami obraz Matki Boskiej Rudzkiej. Oprócz obrazu w kościele znajdują się relikwie Krzyża Świętego oraz relikwie św. Walentego.
Przylegające do kościoła zabudowania klasztorne w XIX wieku przebudowane zostały na rezydencję magnacką pierwszego księcia raciborskiego Wilhelma IV von Ratibor. Potomkowie Wilhelma IV zarządzali tymi posiadłościami do 1945 roku. Po wojnie wojska sowieckie zniszczyły kościół i pałac. Obecnie obiekt znajduje się pod opieką Diecezji Gliwickiej powoli odzyskując swój dawny blask.

 

 

 

 

 

 

 

http://www.rudy-opactwo.pl