Gniezno - Muzeum Początków Państwa Polskiego

Wchodzę do Muzeum a tu ... Liceum. Konsternacja i zmieszanie. Coś mi tu nie gra - myślę sobie. Ale przy drzwiach kasa biletowa. Więc moje zdziwienie wzrasta. O co tu chodzi?! Okazuje się, że w 1966 roku w mądrych głowach pojawił się pomysł budowy pomnika Mieszka I i Bolesława Chrobrego. No i pomysł zrealizowano twórczo, acz praktycznie. Wybudowano kompleks budynków które łączą Muzeum, aulę widowiskową i Liceum ogólnokształcące. Umieszczone tu Muzeum Początków Państwa Polskiego powołano do życia w 1973 roku i aż dziesięć lat trwało przygotowanie go do przyjęcia pierwszych turystów.

Główna stała ekspozycja nazwana "Początki państwa polskiego" została otwarta w 1983 roku. Zwiedzającym udostępniono ponad 500 eksponatów w dużej mierze będące replikami, rekonstrukcjami lub kopiami średniowiecznych oryginałów. Wszystkie te eksponaty pogrupowane zostały w trzech pomieszczeniach tematycznie: Państwo, Źródło, Kultura. W każdej sali zwiedzanie rozpoczyna film mający wprowadzić nas w daną tematykę, po czym można przejść do oglądania gablot. Całość zwiedzania łączy umieszczona na ścianie pomiędzy salami grafika prezentująca genealogię dynastii Piastów i ważnych wydarzeń zachodzących w czasie ich panowania.

Kolejna wystawa Muzeum to największa w Polsce i jedna z największych w Europie kolekcja płytek ceramicznych oraz kafli piecowych. Kolekcja ta liczy sobie kilkaset sztuk. Wszystkie eksponaty na tej wystawie charakteryzuje bogactwo motywów zdobniczych. Można tu zobaczyć odzwierciedlenia czynności dnia codziennego, ale także sceny biblijne czy mity greckie.

Następnie kierowani jesteśmy do sali prezentującej XIX-wieczne malarstwo tematycznie poświęcone dziejom dynastii Piastów - od Piasta do Kazimierza Wielkiego.

Kontynuacją zwiedzania jest kolejna ekspozycja stała poświęcona w całości historii Gniezna. Postrzegamy to miasto jako pierwszą stolicę Polski, a przecież nie tylko do tej roli sprowadza się istnienie tego miejsca. Tutaj możemy spojrzeć na to jak wyglądał czas "pomiędzy" - pomiędzy tym kiedy była tu stolica, a tym co działo się tu wczoraj.

Ostatnia część zwiedzania to zbiór romańskich detali architektonicznych. Większość z nich to repliki, gdyż oryginały stanowią części istniejących nadal budowli w Polsce i poza granicami naszego kraju.

Z uwagi na ilość ekspozycji i ilość poszczególnych eksponatów wchodzących w skład każdej z nich na zwiedzanie należy zarezerwować ponad dwie godziny.

http://www.muzeumgniezno.pl

Poznań - Bazylika Archiktedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła

Jest rok 968. Na wyspie pomiędzy Wartą i Cybiną powstaje pierwszy kościół katedralny na ziemiach, które zwane będą Polską. Powstaje pierwsze biskupstwo na czele którego staje biskup Jordan. Niewiele później, bo w latach 1038-39 ziemie te odwiedza czeski książę Brzetysław. Niestety nie jest to wizyta kurtuazyjna, a raczej zbrojny najazd przynoszący zniszczenia. Ale po zburzeniu katedry następuje jej odbudowa, a w kolejnych wiekach jej istnienia mają miejsce liczne rozbudowy i przebudowy. W połowie wieku XIV romańska budowla otrzymuje gotycki korpus i prezbiterium. W XVII wieku katedra przebudowywana jest zgodnie z regułami stylu barokowego. Pod koniec XVIII wieku zawaliła się jedna z wież, dlatego odbudowano fasadę w stylu klasycystycznym. Z takim wyglądem katedra dotrwała do 1945 roku. Niestety w czasie walk o wyzwolenie miasta uległa ona sporym zniszczeniom, a po wojnie podjęto decyzję od odbudowie przywracając katedrze prawdopodobny wygląd gotycki z przełomu XIV i XV wieku. To pokrótce opowieść o tym co widzimy przed wstąpieniem do wnętrza tej świątyni. 

A teraz o tym co działo się w jej wnętrzu. Przez wiele lat to tutaj odbywały się ceremonie pogrzebowe władców Polski z dynastii Piastów. W 1300 roku w katedrze odbyła się ceremonia ślubna króla Wacława II z Ryksą, córką Przemysła II, a w 1341 roku król Kazimierz Wielki pojął za swą drugą żonę Adelajdę. Wiele lat później w 1807 roku gen. Jan Henryk Dąbrowski poślubił Barbarę Chłapowską.

Przez wiele lat przemian jakie zachodziły z bryłą Bazyliki zmieniało się również jej wnętrze. Wiele dzieł sztuki, które obecnie wypełniają wnętrze świątyni trafiło tu po II wojnie światowej. Tak jest np. z ołtarzem głównym powstałym w 1512 roku, a przywiezionym do Poznania w 1952 roku z Góry Śląskiej. Późnobarokowa ambona i chrzcielnica z 1720 roku przybyła tutaj z kościoła ewangelickiego w Miliczu.

Z dzieł sztuki, które w poznańskiej katedrze znajdują się zdecydowanie dłużej i warte są wspomnienia, wymienić należy:

- pięć późnogotyckich spiżowych płyt nagrobnych. Jest to najliczniejszy tego rodzaju zbiór w Polsce.

- obraz ołtarzowy w kaplicy św. Marcina. Jest on o tyle ciekawy, że ukazany na nim św. Marcin ma twarz Władysława IV Wazy, a towarzyszący mu rycerz twarz Zygmunta III Wazy.

- kaplica Świętego Krzyża zwana kaplicą Górków w której znajduje się wykonany z białego wapienia i czerwonego marmuru grobowiec tej wielkopolskiej rodziny.

- Złota Kaplica, która kryje nagrobek pierwszych władców Polski Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

Zwiedzając Katedrę nie sposób ominąć tego co niewidoczne na powierzchni. Chodzi mianowicie o możliwość wejścia do podziemi, które kryją niesamowity skarb początków naszego państwa. Zwiedzanie rozpoczyna film poświęcony odkryciom archeologicznym, które następnie można oglądać na żywo. Obok fragmentów katedry z okresów preromańskiego i romańskiego zobaczyć można prawdopodobne grobowce Mieszka I oraz Bolesława Chrobrego. Tuż obok znajduje się również spory fragment misy chrzcielnej z X wieku (o średnicy 5 metrów) w której mógł przyjąć chrzest pierwszy władca Polski wraz ze swoimi poddanymi. W sąsiedniej krypcie znajduje się lapidarium nagrobków, epitafiów i kamieni odkrytych podczas prac archeologicznych, a kolejna krypta służy jako miejsce pochówku metropolitów i biskupów poznańskich.

Wstęp do podziemi jest płatny. Bilet zakupić można tuż obok wejścia głównego do Katedry.

https://www.katedra.archpoznan.pl/

Poznań - Brama Poznania ICHOT

Po obejrzeniu Rezerwatu archeologicznego Genius loci kolejnym proponowanym przeze mnie punktem spaceru po poznańskim Ostrowie Tumskim jest otwarta w 2014 roku Brama Poznania ICHOT. Wewnątrz tego nowoczesnego obiektu nie znajdziemy eksponatów muzealnych. Pomimo tego ilość prezentacji multimedialnych, projekcji filmowych, interakcji z elektronicznymi zabawami i quizami, a także makiety i wizualizacje przybliżają realia epok pierwszych królów Polski oraz tego co działo się w tym miejscu później w sposób niezwykle przystępny i pełnowartościowy. Zwiedzanie Bramy odbywa się z audioprzewodnikiem. Zwiedzający może podążać wyznaczoną ścieżką zwiedzania, ale ma również możliwość wielokrotnie schodzenia z niej, aby pogłębić te elementy zaprezentowanej wiedzy, które wywołały szczególne zainteresowanie. Budynek został zaprojektowany w taki sposób, aby zwiedzający poznając historię co pewien czas mogli rzucić okiem na poznańską Katedrę oraz Ostrów Tumski. Szczególnie przyjemna jest możliwość wyjścia na taras z którego roztacza się wspaniały widok w kierunku miejsc historycznie wyjaśnianych podczas zwiedzania. Ogromne wrażenie na mnie wywarła część ekspozycji poświęcona Złotej Kaplicy. Z uwagi na to, że jest ona bardzo rzadko udostępniana zwiedzającym wszystkie szczegóły odtworzone w Bramie Poznania pozwalają na dokładne poznanie tego miejsca.

Odwiedzający Bramę Poznania mogą skorzystać z dodatkowej opcji, którą jest możliwość zwiedzania z audioprzewodnikiem wyspy katedralnej.

https://bramapoznania.pl/