Warszawa - Muzeum Więzienia Pawiak

W latach 1830-1835 pomiędzy ulicami Dzielną, Pawią i Więzienną w Warszawie wzniesiono kompleks więzienny. Ponieważ brama wjazdowa znajdowała się od strony Pawiej stąd dosyć szybko miejsce to wśród warszawiaków zyskało nazwę Pawiak. Kompleks ten składał się z czterokondygnacyjnego oddziału męskiego oraz dwupiętrowego oddziału kobiecego zwanego Serbią. Jednocześnie w obu częściach mogło przebywać około 1000 więźniów. Od 1863 roku Pawiak pełnił rolę więzienia politycznego. To właśnie tutaj trafiali powstańcy 1863 roku, członkowie Rządu Narodowego oraz działacze partyjni różnych nurtów. W okresie międzywojennym osadzano tu więźniów kryminalnych jak i politycznych. W okresie okupacji niemieckiej Pawiak służył jako największe więzienie polityczne na terenach okupowanej Polski. Prawdopodobnie przez cały okres wojny przez mury tego więzienia przeszło około 100 tyś. więźniów. Większość z nich, bo około 60 tyś. wywieziono do obozów koncentracyjnych w Auschwitz-Birkenau, Ravensbruck, Gross-Rosen, Majdanku, Stutthofu, Sachsenhausen oraz do obozów pracy w Treblince i Buchenwaldzie. Niestety w murach Pawiaka życie straciło około 37 tyś. osób. Ginęli w masowych egzekucjach, umierali w szpitalu więziennym, ale również byli mordowani podczas przesłuchań lub w ich wyniku umierali w celach. W lipcu 1944 rozpoczęto proces likwidacji więzienia, a pod koniec sierpnia opustoszałe budynki wysadzono w powietrze. Po wojnie z inicjatywy ocalałych więźniów na ruinach więzienia utworzono Muzeum. W tym celu odgruzowano teren i na ocalałych fundamentach podziemnych kazamat odtworzono część pomieszczeń. Wysokość oryginalnego muru w odtworzonych celach wynosi 1,1 do 1,5 metra. Podczas prac rekonstrukcyjnych wykorzystano większość krat, zawiasów, okuć i zamków odnalezionych wśród gruzów. Zabezpieczono również dokumenty, elementy wyposażenia cel i przedmioty używane przez więźniów. W listopadzie 1965 roku Muzeum rozpoczęło swoją działalność. Do dziś wchodząc na teren Muzeum mijamy ocalały fragment bramy więziennej i stojący tuż obok pomnik Drzewa Pawiackiego. Na drzewie tym rodziny ofiar w 1945 roku umieszczały epitafia bliskich zamordowanych w murach Pawiaka. W 2004 roku wiąz usechł, lecz rok później został zastąpiony jego odlewem z brązu. Pomimo tego z jak trudnym tematem należy się zmierzyć wybierając się do tego Muzeum uważam, że jest ono ważnym miejscem, które należy zobaczyć. 

http://muzeum-niepodleglosci.pl/pawiak/

Giżycko - Twierdza Boyen

Giżycko nazywane jest stolicą polskiego żeglarstwa. To z tego miasteczka wielu żeglarzy rozpoczyna swoje rejsy po mazurskich jeziorach. Ale w połowie XIX wieku z wojskowego punktu widzenia Giżycko poprzez swoje położenie pomiędzy dwoma dużymi jeziorami - Kisajno i Niegocin - stanowiło ważny punkt blokujący od wschodu dostęp do terenu Prus. Dostrzegł i docenił ten fakt król Fryderyk Wilhelm IV i nakazał budowę twierdzy. 4 września 1844 roku wmurowano kamień węgielny rozpoczynając prace nad realizacją królewskiego polecenia. Budowa trwała do 1855 roku. W jej wyniku powstała fortyfikacja dla 3000 żołnierzy. Powierzchnia całkowita wyniosła około 100 ha. Do fortu dostać się można było poprzez 4 bramy (do dwóch bram prowadziły drogi, a dwie z nich były bramami pomocniczymi). Całość fortyfikacji okalał mur o długości 2303 metrów. Nazwa fortyfikacji pochodzi od nazwiska jednego z inicjatorów jej budowy generała Hermana von Boyen. Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że w twierdzy funkcjonowała stacja gołębi pocztowych. Gołębie skutecznie przenosiły stąd wiadomości do Królewca, Szczecina i Wrocławia.  Pomimo swej wielkości tak naprawdę istnienie twierdzy miało znaczenie tylko podczas I wojny światowej. W sierpniu 1914 roku żołnierze pruscy skutecznie obronili się tutaj przed rosyjskim oblężeniem. Po zakończeniu I wojny światowej uznano twierdzę za przestarzałą i przemianowaną ją na szpital wojskowy. W okresie II wojny światowej twierdza posłużyła również jako ośrodek szkoleniowy dla Abwery. Znajdowało się tu także laboratorium oceniające żywność dostarczaną do Wilczego Szańca. Niemcy pamiętając o wspomnianych wcześniej gołębiach pocztowych z twierdzy podczas II wojny światowej nakazali likwidację wszystkich tych ptaków na terenach włączanych do Rzeszy. W 1945 roku twierdza została oddana bez walki. Początkowo trafiła w ręce Wojska Polskiego lecz z czasem z uwagi na jej rozmiary została częściowo przekazana do użytku cywilnym zakładom, głównie z branży spożywczej. Takie gospodarowanie tym miejscem doprowadziło do sporej dewastacji. W 1989 roku większość dotychczasowych gospodarzy opuściła twierdzę, a w 1994 roku miasto podjęło decyzję o przekazaniu obiektu pod opiekę Towarzystwu Miłośników Twierdzy Boyen. Dzięki ich opiece miejsce to uprzątnięto i przygotowano do obsługi ruchu turystycznego. Mimo to wiele z budynków stojących na terenie twierdzy jest ruiną zagrażającą zawaleniem, więc dostęp do niektórych miejsc jest zabroniony. Aby dobrze zapoznać się z historią i przeznaczeniem tego zabytku warto wybrać się na zwiedzanie z przewodnikiem. Można również zwiedzać we własnym zakresie zgodnie z mapką dołączaną do biletu wstępu. Trasy zwiedzania na terenie twierdzy są dobrze oznaczone i wyznaczone w taki sposób, aby spacer możliwy był w wersji "soft" oraz "hard". 

http://twierdza.gizycko.pl/

Gdańsk - Muzeum II Wojny Światowej

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku powołane zostało do życia w 2008 roku. Dla zwiedzających Muzeum otwarło drzwi swojego wspaniałego budynku w 2017 roku. I w tym miejscu należy zatrzymać się na chwilę i wspomnieć o architekturze tego miejsca. Jest to konieczne, gdyż wygląd bryły Muzeum robi ogromne wrażenie. W 2010 roku w wyniku międzynarodowego konkursu na projekt Muzeum, wybrano propozycję przedstawioną przez studio architektoniczne "Kwadrat" z Gdyni. Budynek Muzeum ma powierzchnię około 23 tyś. m2 i podzielony jest na trzy poziomy. Poziom podziemny to serce Muzeum, gdzie znajduje się wystawa główna. Zajmuje ona powierzchnię 5 tyś. m2 co pozwala na ekspozycję jednej z największych wystaw historycznych na świecie. Poziom zerowy to plac otaczający Muzeum oraz budynki przeznaczone na apartamenty. Nad całością wznosi się trzeci poziom, którym jest wieża wysoka na 40,5 m i pochylona nad całością kompleksu pod kątem 56 stopni. Na wieży znajduje się punkt widokowy z którego podziwiać można panoramę miasta.
Ale wracając do najważniejszej części Muzeum. Wystawa główna znajduje się 14 metrów pod ziemią i podzielona jest na 18 sekcji. Przechodząc pomiędzy sekcjami poznajemy trzy główne tematy jakie chce nam się przedstawić i z jakimi chce się nas zapoznać. Są to: "Droga do wojny", "Groza wojny" i "Długi cień wojny". Przechodząc z sekcji do sekcji poznajemy grozę tamtych dni w szerokim kontekście nie tylko Polski, ale całej Europy i świata. Co ważne fakty związane z II wojną światową przekazywane są również z punktu widzenia zwykłych ludzi. Aby wszystko dobrze zrozumieć i w pełni przeżyć wizytę w Muzeum warto zdecydować się na zwiedzanie z audioprzewodnikiem. W każdej sekcji zobaczyć można liczne oryginalne pamiątki wyniesione z wojennej pożogi (jest ich około 2 tyś.) uzupełnione o urządzenia multimedialne zwiększające interaktywność i atrakcyjność zwiedzania dla najmłodszych turystów. Oficjalnie, aby zapoznać się z ekspozycją należy zarezerwować sobie 2 do 3 godzin, ale ja osobiście tak bardzo zagłębiłem się w to co na wystawie można zobaczyć, że po 3 godzinach zwiedziłem zaledwie 1/3 ekspozycji. I trudno się temu dziwić, gdyż ilość faktów i eksponatów prezentowanych zwiedzającym jest ogromna. Warto tu również dodać, że Muzeum II Wojny Światowej cieszy się tak dużym zainteresowaniem turystów, że w niecałe 2 lata od otwarcia przyjęło milion turystów.
Pomimo wszelkich kontrowersji związanych z próbami upolitycznienia Muzeum oraz wprowadzanym na ekspozycji zmianom w pierwotnej jej wersji uważam, że jest to jeden z najważniejszych obecnie obiektów muzealnych w Polsce, który należy koniecznie odwiedzić.
Dla zwiedzających: Muzeum dysponuje parkingiem podziemnym na 132 samochody. Zwiedzający mogą z niego korzystać bezpłatnie przez 3 godziny. Aby skorzystać z tej ulgi przed opuszczeniem Muzeum należy udać się z kwitem parkingowym i biletem wstępu do Punktu Informacji.

Dzięki uprzejmości pracowników Muzeum mój zbiór biletów powiększył się o poniższe:

https://muzeum1939.pl/