Dukla - Muzeum Historyczne

Dzisiaj sięgam po opowieść o miejscu, którego nie udało mi się zwiedzić - Pałac w Dukli w którym siedzibę ma Muzeum Historyczne. Ale po kolei.
W połowie XVI wieku w Dukli powstał renesansowy zamek. Niestety popadł on w ruinę, dlatego w latach 1636-38 nowy właściciel, Franciszek Bernard Mniszcha starosta sanocki i kasztelan sądecki, postanowił odbudować to miejsce w stylu "palazzo in fortezza". W 1740 roku Dukla stała się własnością Jerzego Augusta Mniszcha pełniącego funkcję marszałka nadwornego koronnego. Podjął on bardzo śmiałą decyzję, aby Pałac został jego rodową posiadłością, a miejsce to wyrosło na nowy ośrodek życia towarzyskiego i politycznego niczym Warszawa lub Puławy. W związku z tym Pałac przeszedł przebudowę w stylu francuskim jako późnobarokowa rezydencja magnacka "entre cour et jardin". Park otaczający Pałac zaczęto zaliczać do grona najpiękniejszych w Polsce, a miejsce to rzeczywiście przyciągało ważne postaci. Po śmierci Mniszchów Pałac przechodził kolejno przez ręce rodów Potockich, Ossolińskich, Stadnickich, Męcińskich, aby ostatecznie trafić w ręce Tarnowskich, którzy pozostawali właścicielami tego miejsca do II wojny światowej. Podczas I wojny światowej Pałac został uszkodzony i obrabowany, a działania II wojny światowej dopełniły zniszczeń. W 1958 roku majątek został przejęty przez Skarb Państwa. Decyzja ta pozwoliła na wyremontowanie oficyn i umieszczenie w nich Muzeum Braterstwa Broni. W latach 80-tych dokończono odbudowę samego Pałacu, aby w 1991 przenieść z oficyny ekspozycję muzealną i zmienić jego nazwę na Muzeum Historyczne.
Zwiedzający mają możliwość obejrzenia tu pamiątek związanych z historią Dukli oraz samego Pałacu - jego właścicieli i gości do których zaliczał się m.in. Tadeusz Kościuszko. Druga część ekspozycji to prezentacja działań wojennych mających miejsce na terenie Karpat podczas I i II wojny światowej. W nawiązaniu do tej tematyki prezentację uzupełniono o eksponaty związane z walkami o Monte Cassino. Na dziedzińcu przed Pałacem na zwiedzających czeka skansen broni ciężkiej, na który składa się 20 obiektów w postaci armat, moździerzy, czołgu, wyrzutni rakietowej oraz samolotu szkolno-bojowego.
W 2012 roku cały zespół pałacowy został odzyskany przez rodzinę Tarnowskich. W związku z tym Muzeum jest wyłącznie dzierżawcą Pałacu oraz części dziedzińca. Dlatego los Muzeum jest niejasny, a ja sam miałem okazję przekonać się jak bardzo budynki i park potrzebują inwestora z zasobnym portfelem pozwalającym nie tylko na zabezpieczenie murów, ale na podniesienie tego miejsca do dawnej świetności. A moja wizyta skończyła się na drzwiach wejściowych, gdyż wewnątrz trwała od kilku dni awaria zasilania uniemożliwiająca mi zwiedzenie Muzeum. Miejmy nadzieję, że był to jedynie incydent, a nie fakt, który w przyszłości będzie powtarzał się coraz częściej.



http://www.muzeumdukla.pl/

Poznań - Wielkopolskie Muzeum Niepodległości - Muzeum Uzbrojenia i Muzeum Armii Poznań

W 1965 roku w Poznaniu powstało Muzeum Wyzwolenia Poznania, przemianowane w 1991 roku na Muzeum Cytadeli Poznańskiej, a funkcjonujące od 1998 do dziś jako Muzeum Uzbrojenia. Zajmuje pomieszczenia schronu dawnego Laboratorium Wojennego, a późniejszego magazynu amunicji w Forcie Winiary. Na ekspozycji zobaczyć można liczne dokumenty i zdjęcia świadczące o czasach wojny w Poznaniu. Oprócz tego prezentowane są mundury, a także różne typy uzbrojenia radzieckiego i niemieckiego od amunicji do broni strzeleckiej. A na zewnątrz dużym zainteresowaniem cieszy się wystawa dużego sprzętu wojskowego wśród którego znajdują się samoloty, helikoptery, czołgi, działa, armaty i moździerze. Wiele z eksponatów odnalezionych było podczas prac związanych z tworzeniem na terenie Fortu parku, ale część z nich została podarowana do Muzeum przez Wojsko Polskie. Muzeum rocznie odwiedza tak duża ilość turystów, że jest ono zaliczane do grona najpopularniejszych w Poznaniu. Z całą pewnością duże znaczenie ma fakt lokalizacji Muzeum.



Muzeum Armii "Poznań" powstało z inicjatywy środowisk kombatanckich w 1982 roku. Znajduje się w korytarzu kazamatowym czyli w tzw. "Małej Śluzie" Fortu Winiary. Od 1974 roku na skarpie przeciwległej do Muzeum odsłaniano 14 tablic pamiątkowych poświęconych jednostkom Armii "Poznań". Była to formacja wojskowa powołana w marcu 1939 roku do obrony Wielkopolski. Przestała funkcjonować 21 września 1939 roku. Muzeum przypomina szlak bojowy Armii "Poznań" ze szczególnym uwzględnieniem bitwy nad Bzurą. Na ekspozycji zobaczymy liczne dokumenty, zdjęcia, mapy, wspomnienia, ale także broń, elementy wyposażenia, uzbrojenia i umundurowania żołnierzy.
Muzeum Uzbrojenia oraz Muzeum Armii "Poznań" można zwiedzać kupując jeden bilet wstępu.



https://www.wmn.poznan.pl/odwiedz-nas/muzeum-uzbrojenia/

https://www.wmn.poznan.pl/odwiedz-nas/muzeum-armii-poznan/ 

Szczytno - Ruiny Zamku Krzyżackiego, Wieża Ratuszowa i Muzeum Mazurskie

Najstarszym dokumentem, który wymienia Zamek Krzyżacki w Szczytnie jest dokument lokacyjny polskich bartników z 1360 roku. Początkowo była to drewniana strażnica spalona przez wojska litewskie. Dopiero po tym fakcie wzniesiono murowany Zamek. Od strony południowo-wschodniej znajdowało się Przedzamcze, a całość otoczona była murami obronnymi i fosą. Pełnił on funkcję siedziby dowódcy okręgu - prokuratora, czyli był ośrodkiem zakonnej władzy administracyjnej. Po utworzeniu w 1525 roku księstwa pruskiego Szczytno znalazło się na ważnym szlaku Królewiec - Warszawa. Oznaczało to podniesienie rangi tego miejsca, a Zamek stał się siedzibą starosty książęcego. W XVII wieku opustoszał, a 100 lat później zaczął popadać w ruinę. Ostatecznie mury Zamku rozebrano, a fosę zasypano. W 1908 roku Szczytno odwiedził Henryk Sienkiewicz, a Zamek uwiecznił na kartach "Krzyżaków" jako miejsce uwięzienia i torturowania Juranda ze Spychowa. Obecnie ruiny zostały zrewitalizowane, zabezpieczone i udostępnione do bezpłatnego zwiedzania turystom.


W latach 1936 - 1937 na miejscu dawnego Podzamcza wybudowano wg projektu architekta Kurta Fricka monumentalny ratusz. Jego wygląd miał nawiązywać do czasów średniowiecza. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tego budynku jest Wieża, zwana "Wieżą Juranda". Każdego roku od czerwca do września każdy chętny ma możliwość pokonać ponad 100 stopni, wejść na jej szczyt i z wysokości 46 metrów obejrzeć panoramę miasta i okolicy. Dodatkowo na wchodzących czekają na poszczególnych poziomach Wieży wystawy historyczne, przyrodnicze i artystyczne. Specjalna wystawa poświęcona jest pamięci Krzysztofa Klenczona, który ze Szczytna pochodził i tutaj komponował.



Część budynku Ratusza zajmuje Muzeum Mazurskie będące jedną z placówek Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Powstało ono w 1945 roku przejmując niemal w całości zbiory powstałego w 1925 roku Heimatmuseum Kreis Ortelsburg (Muzeum Powiatu Szczycieńskiego). Zwiedzający mają możliwość obejrzenia ekspozycji stałej składającej się z 6 części. Są to:
- Historia Szczytna i okolic. Od pradziejów do współczesności. - Począwszy od zabytków pochodzących z neolitu, poprzez wpływy rzymskie na te tereny, średniowiecze, a następnie okres nowożytny mamy możliwość prześledzić historię tej ziemi. To tutaj także, prezentowane są ryciny z oryginalnego wydania "Krzyżaków" Henryka Sienkiewicza.
- Kultura ludowa Mazurów. - Jest to chyba najbogatsza w eksponaty część ekspozycji. Zobaczyć tu można wszelkiego rodzaju sprzęty używane przez cieśli i stolarzy, przez gospodarzy uprawiających role i hodujących zwierzęta, w rybołówstwie i w warsztacie tkackim. Uzupełnieniem są naczynia kuchenne i stołowe używane w gospodarstwie domowym.
- Ludowe kafle mazurskie. - Najliczniejsza kolekcja kafli mazurskich znajduje się w Muzeum w Olsztynie. W Szczytnie zobaczymy drugą, prawie tak samo liczną, kolekcję. Kafle wchodzące w skład kolekcji wytwarzane były w rodzinnych zakładach m.in. w Nidzicy i Pasymiu, a zdobione są motywami roślinnymi, geometrycznymi oraz scenkami rodzajowymi z tekstami w gwarze mazurskiej. Uzupełnieniem kolekcji są zrekonstruowane piece.
- Meble i tkaniny mazurskie. - Jest to bardzo cenna część ekspozycji na której zobaczyć można szafy zdobione motywami roślinnymi i figuralnymi, skrzynie posagowe, kredensy, kołyski, łóżko z baldachimem, fotele i krzesła. Ich wytwarzania zaprzestano na przełomie XIX i XX wieku, gdy łatwiej było nabyć produkcję przemysłową. Tkaniny natomiast to przykłady mazurskiego tkactwa wiejskiego, które odeszło w zapomnienie czasem już w XIX wieku. Co ciekawe - prezentowany na ekspozycji strój ludowy to współczesna rekonstrukcja, gdyż oryginalny nie zachował się.
- W mazurskiej kniei. - Wystawa przyrodnicza prezentująca świat ptaków i ssaków żyjących na terenie Mazur.
- Józef Balicki, Łowiectwo pasją życia. - Jest to prezentacja wieńców jeleni byków upolowanych przez Koło Łowieckie "Ryś".


https://szczytno.muzeum.olsztyn.pl/

Sieradz - Sieradzki Park Etnograficzny

Sieradzki Park Etnograficzny jest jednym z najmniejszych skansenów jaki miałem okazję zobaczyć. Pomysł jego utworzenia pojawił się w latach 60-tych XX wieku, ale prace związane z jego realizacją odbywały się dopiero w połowie lat 70-tych. Wówczas pojawił się pierwszy obiekt Parku - Dom Tkacza ze Zgierza. Niedługo później ze wsi Szale przeniesiono zagrodę Szczepana Muchy - rzeźbiarza ludowego, którego prace można tutaj nadal oglądać. Całość dopełnia typowa dla regionu otwarta zagroda z przełomu XIX i XX wieku. Na zagrodę tę składają się: chałupa z Sieradza, stodoła z Rudy, obórka z wozownią ze wsi Wiertelaki oraz tzw. "kumora" z Brąszewic Zabrodzia. Mimo, że miejsce wygląda skromnie to dzięki lokalizacji jest niezwykle klimatyczne i urokliwe. W pomieszczeniach zobaczyć można oryginalne wyposażenie, a dodatkowo pod wiatą prezentowane są maszyny i narzędzia rolnicze.
Sieradzki Park Etnograficzny jest jedną z placówek Muzeum Okręgowego w Sieradzu. Można go zwiedzać od maja do listopada. Na zwiedzanie należy zarezerwować około 45 minut.


https://muzeum-sieradz.com.pl/sieradzki-park-etnograficzny/