Strzyżów - Muzeum Samorządowe Ziemi Strzyżewskiej

Muzeum w Strzyżowie swoją historię wywodzi od zapoczątkowanych w 1959 roku zbiorów gromadzonych przez Zygmunta Leśniaka, nauczyciela gimnazjum i liceum ogólnokształcącego. Przynoszone przez rodziny uczniów pamiątki dosyć szybko umożliwiły utworzenie Izby Pamięci. W 1971 roku władze miasta formalnie stały się opiekunem tych zbiorów powołując jednocześnie Muzeum Społeczne. Na cele wystawiennicze przeznaczono połowę kamienicy zlokalizowanej przy Rynku. Niestety zarówno powierzchnia jak i warunki ekspozycyjne nie były dla Muzeum wystarczające. Rozpoczął się proces poszukiwania i przenoszenia zbiorów do kolejnych lokalizacji. Ostatecznie w 2011 roku podjęto decyzję o przeorganizowaniu Muzeum, zmianie jego statusu prawnego i oddaniu do użytkowania na cele muzealne kamienicy z przełomu XIX i XX wieku przy ul. Łukasiewicza, w której Muzeum ma swoją siedzibę od 2014 roku. Kilka tysięcy eksponatów z zakresu paleontologi, archeologi, historii, sztuki i etnografii zobaczyć można w 7 salach Muzeum. Pierwsza z nich przybliża nam sylwetkę Zygmunta Leśniaka, historię szkolnictwa w Strzyżowie i pamiątki po Demokratycznej Armii Krajowej. Następnie zobaczymy niezwykle ciekawie przedstawione losy mieszkańców miasta w czasie II wojny światowej. Ta ekspozycja podzielona jest na trzy części: praca przymusowa w kamieniołomach, historia tunelu schronowego oraz pociągu "Amerika" i na koniec sylwetki kilku mieszkańców Strzyżowa w okresie wojny i ich losy po tym wydarzeniu. Po tej przykrej części przechodzimy do sali prezentującej sztukę Wojciecha Weissa, a następnie zagłębiamy się w historię samego miasta poznając pamiątki archeologiczne, ale również spacerując uliczką dawnego miasteczka. Kolejna sala przybliża nam postać prof. Franciszka Chrapkiewicza, biochemika, który większość swojego życia spędził we Francji. Na koniec oglądamy ekspozycję dotyczącą etnografii okolic Strzyżowa w XIX i XX wieku.
Moje odwiedziny w tym miejscu były zupełnym przypadkiem. Po prostu miałem czas i nie wiedziałem jak go zagospodarować. I muszę w tym miejscu przyznać, że to co zastałem w Muzeum zaskoczyło mnie zupełnie. Zarówno wielkość Muzeum, ilość pamiątek oraz sposób ich prezentacji jak i gościnność z jaką zostałem przyjęty. Dodam, że wychodziłem z Muzeum z prezentem pod pachą poganiany tylko strachem, że opłacony przeze mnie czas parkowania już dawno się zakończył. Dlatego wybierając się do tego Muzeum sugeruję wykupienie co najmniej dwóch godzin postoju.
Muzeum posiada jeszcze trzy oddziały rozsiane po mieście. Są to: wspomniany już Tunel Schronowy, Galeria Miejska i Synagoga. Niestety na obejrzenie tych obiektów zabrakło mi czasu.

https://www.muzeum-strzyzow.pl

Nidzica - Zamek - Muzeum Ziemi Nidzickiej

W 1266 roku w Nidzicy Krzyżacy wznieśli drewnianą strażnicę będącą siedzibą komornika. Budowa murowanego Zamku rozpoczęła się dopiero w 1370 roku i trwała do 1407 roku.Dwa lata później Zamek stał się siedzibą krzyżackiego prokuratora. W ciągu kolejnych 100 lat Zamek stawał się na przemian własnością Polaków i Krzyżaków. Po sekularyzacji zakonu w 1525 roku Zamek został siedzibą starosty książęcego. W okresie potopu warownia poddała się wojskom szwedzkim. W 1656 roku Zamek był bezskutecznie oblegany przez Tatarów w służbie Jana Kazimierza. Związana jest z tym legenda mówiąca, że mieszczanin widzący do którego namiotu udaje się wódz i dowódcy tatarscy wystrzelił w to miejsce z armaty. Kula trafiła celu zabijając wszystkich co sprawiło, że wojska wycofały się spod murów. W miejscu, w którym miał zginąć tatarski wódz, znajduje się do dzisiaj głaz zwieńczony armatnią kulą. Jak by nie było działania wojenne przyniosły częściowe zniszczenie Zamku, a w roku 1784 wybuchł w nim poważny pożar przez co Zamek popadł w ruinę. W latach 1806-12 żołnierze napoleońscy wykorzystali to miejsce na lazaret doszczętnie dewastując to co z Zamku pozostało. W latach 1828-30 Zamek odrestaurował Ferdynand Tymoteusz Gregorovius i przeznaczył go na siedzibę sądu i więzienie. W tym stanie Zamek dotrwał do 1945 roku, gdy został zbombardowany przez Rosjan. W 1961 roku podjęto decyzję, aby ruiny odbudować. W 1965 roku oddano Zamek ponownie do użytku przeznaczając go na cele kultury i rozrywki. W Zamku mieści się Nidzicki Ośrodek Kultury, Bractwo Rycerskie Komturii Nidzickiej, galeria, pracownia rzeźby, biblioteka miejska, restauracja i hotel.
Nidzicki Ośrodek Kultury prowadzi w Zamku Muzeum Ziemi Nidzickiej. W ramach zwiedzania Muzeum turyści mają możliwość obejrzenia niedużej ekspozycji prezentującej najstarsze dzieje Prusów, Zamku i miasta, kopie uzbrojenia wykorzystywanego podczas bitwy pod Grunwaldem, oraz przedmioty związane z etnografią tego regionu. Po zapoznaniu się z tymi pamiątkami prowadzeni jesteśmy do "Sali Rycerskiej", która dawniej była siedzibą wójta, kaplicą i refektarzem. Na koniec docieramy na poddasze do "Galerii pod Belką".
Przed przyjazdem do Nidzicy sugeruję sprawdzenie na stronie internetowej NOK kalendarza imprez organizowanych na Zamku. Niektóre z nich ograniczają lub całkowicie uniemożliwiają zwiedzanie Zamku.

http://nok.nidzica.pl

Rozewie - Latarnia Morska

Latarnia Morska w Rozewiu jest najstarszą tego typu budowlą na naszym wybrzeżu. Powstała w 1822 roku, ale już dużo wcześniej miejsce to uważane było za bardzo ważny punkt nawigacyjny. Co ciekawe bardzo często Latarnię tę mylono z tą znajdującą się na Helu. Dlatego w 1875 roku obok już istniejącej zbudowano drugą latarnię. Dzięki temu zdublowano światła co odróżniało Rozewie od pozostałych punktów nawigacyjnych.
Pierwsza Latarnia była dwukrotnie przebudowywana. Po raz pierwszy w 1910, a po raz drugi w 1978 roku. Przyczyną tych prac były drzewa, które rosnąc wymuszały podnoszenie jej wysokości, ale także zmiany źródeł światła i ich zasilania. Od 1910 roku na szczycie zamontowano oświetlenie elektryczne, dla którego źródłem energii były generatory prądotwórcze znajdujące się w maszynowni obok Latarni. W okresie międzywojennym Latarnię odwiedził Stefan Żeromski, a spostrzeżenia jakich dokonał podczas swojego pobytu w tym miejscu wykorzystał w powieści "Wiatr od morza". Na pamiątkę tego faktu w 1933 roku Latarnię nazwano jego imieniem.
Obecnie Latarnia ma wysokość 32,7 metra. Jej światło widać z odległości 26 Mm. W okresie od maja do końca września turyści mogą ją zwiedzać. Od 1963 roku w jej wnętrzu znajduje się małe Muzeum Latarni Morskich, które przybliża historię funkcjonowania takich obiektów na wybrzeżu oraz prezentuje modele poszczególnych latarni. Dodatkowo zobaczyć można eksponaty związane z historią samej Latarni w Rozewiu. Zwiedzający mogą również obejrzeć wnętrze maszynowni oraz tzw. "Stodołę" w której prezentowane są prace plastyczne o tematyce marynistycznej.
Druga Latarnia powstała zaledwie 190 metrów od pierwszej. Jej wysokość wynosiła 28,8 metra. Latarnia ta funkcjonowała w latach 1875 - 1910. Po tym czasie wykorzystywano ją jako wieżę obserwacyjną oraz do lokalizacji anteny radaru WOP. Od 1 maja 2022 roku dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego Latarnia została udostępniona turystom.

Sucha Beskidzka - Zamek - Muzeum Miejskie

Budowę dworu obronnego, który dał początek dzisiejszemu Zamkowi w Suchej rozpoczął po 1554 roku złotnik krakowski, z pochodzenia florentczyk Gaspar Castiglione. Niestety jego potomkowie dosyć szybko roztrwonili majątek, w wyniku czego dwór został przejęty przez ród Komorowskich z Żywca. W latach 1608-1614 Piotr Komorowski zadecydował o rozbudowie Zamku w okazałą rezydencję magnacką w stylu renesansowym. W XVII wieku Zamek przeszedł w ręce rodziny Wielopolskich. Na początku wieku XVIII Anna z Lubomirskich Wielopolska ponownie przebudowała Zamek dodając dwie bliźniacze wieże o namiotowych dachach, zmieniając układ pomieszczeń wg mody francuskiej i nadając ogrodowi kształt barokowy. W takiej postaci Zamek dotrwał do II połowy XIX wieku, kiedy kolejni właściciele - Braniccy - rozebrali mur od strony wschodniej zastępując go żelaznym ogrodzeniem, a ogród urządzając w stylu angielskim. Braniccy byli zapalonymi kolekcjonerami i bibliofilami i to dzięki nim w Suskim Zamku powstała jedna z najcenniejszych w Polsce kolekcji biblioteczno-muzealnych. W czasie I wojny światowej w Zamku funkcjonował szpital, a w czasie II wojny światowej był siedzibą garnizonu niemieckiego. Po wojnie w murach Zamku ulokowano szkołę. Dopiero w 1975 roku Muzeum na Wawelu podjęło decyzję o o rozpoczęciu prac renowacyjnych umożliwiających wykorzystanie Zamku do celów muzealnych. Niestety z powodu braku środków prace przerwano w połowie lat 80-tych XX wieku. W 1996 roku widząc co się dzieje, Gmina Sucha Beskidzka postanowiła przejąć Zamek z przeznaczeniem na cele kulturalne. Dzisiaj we wnętrzach Zamku znajduje się Muzeum Miejskie, Miejski Ośrodek Kultury, Szkoła Wyższa, oraz restauracja i hotel.
Muzeum Miejskie w Suchej Beskidzkiej powstało w 2007 roku. Zwiedzający mogą zobaczyć ekspozycję archeologiczną będącą efektem prac na dnie Jeziora Mucharskiego, obrazy z tzw. kolekcji habsburskiej, oraz pamiątki po Marii i Emilu Zegadłowiczach. Dodatkowo "w sezonie" można obejrzeć zbiory etnograficzne dotyczące Górali Babiogórskich i Żywieckich prezentowane w Domku Ogrodnika w zachodniej części parku zamkowego.
Z uwagi na podobieństwo dziedzińca Zamek w Suchej nazywany jest często "Małym Wawelem". Warto przyjechać tu na chwilę, aby przekonać się ile prawdy jest w tych słowach.

www.zameksucha.pl